Werken of studeren in het buitenland brengt vrijheid en kansen, maar kan het vinden van een partner verrassend moeilijk maken. De tantes die vroeger namen voorstelden, zitten duizenden kilometers verderop, de lokale moslimgemeenschap spreekt misschien een andere taal en de mensen die je op je werk ontmoet, hebben vaak een kort contract. Veel expats vragen zich ook af of een huwelijk dat in het buitenland is gesloten thuis wel wordt erkend.
Deze pagina is bedoeld voor moslims die buiten hun land van herkomst wonen, of het nu gaat om een Britse ingenieur in de Golf, een Marokkaanse verpleegkundige in Duitsland of een Maleisische student in Australië. Ze behandelt mensen ontmoeten, trouwen in een ander land, het papierwerk dat daarop volgt en hoe je families op afstand bij het proces betrekt.
Mensen ontmoeten als expat
Het expatleven is vaak druk en vluchtig, dus het helpt om je te begeven op plekken waar serieuze, gesettelde mensen samenkomen. Praktische mogelijkheden zijn:
- de lokale moskee of het islamitisch centrum, vooral studiekringen, iftars tijdens de ramadan en bijeenkomsten rond het Suikerfeest en het Offerfeest;
- beroeps- en alumniverenigingen voor je vakgebied of nationaliteit;
- gemeenschapsgroepen voor mensen uit je land van herkomst, die vaak families kennen die een partner zoeken;
- vertrouwde vrienden en collega's die persoonlijk voor iemand kunnen instaan.
In Golfsteden als Dubai of Doha is de expatbevolking enorm en zeer gemengd; zie onze gids over Dubai voor de lokale gebruiken. In Europa, Noord-Amerika en Australië sluit je eerder aan bij een gevestigde diaspora met eigen moskeeën en netwerken.
Houd er rekening mee dat expatomgevingen soms mensen aantrekken die zich als single voordoen terwijl ze dat niet zijn, of die niet op zoek zijn naar iets blijvends. Stel directe vragen over burgerlijke staat en bedoelingen, en vraag referenties van mensen die de persoon al jaren kennen, niet pas enkele maanden.
De familie op afstand betrekken
Je ouders zijn misschien nooit in het land geweest waar je woont en maken zich mogelijk zorgen over wie je ontmoet. Betrek ze vroeg. Videogesprekken tussen de families, een bezoek van een ouder, broer of zus, of een gerespecteerd familielid dat dichterbij woont, kunnen allemaal helpen. De wali van een vrouw kan zijn rol ook vanuit het buitenland vervullen door met de kandidaat en diens familie te praten, de achtergrond na te gaan en de nikah persoonlijk bij te wonen of, waar de geleerden en de lokale wet dat toestaan, via een correct aangestelde vertegenwoordiger.
Heeft je toekomstige partner een andere achtergrond, dan hebben families misschien extra tijd nodig om aan het idee te wennen. Onze gids over interculturele moslimstellen geeft ideeën om die kloof te overbruggen.
Trouwen in een ander land
Waar je de nikah houdt, bepaalt welke wetten van toepassing zijn. In grote lijnen:
- In veel landen met een moslimmeerderheid wordt het huwelijk geregistreerd bij een sharia- of familierechtbank, of bij een bevoegde ambtenaar, en is die registratie het wettelijke huwelijk. Buitenlanders hebben soms extra documenten nodig en soms goedkeuring van hun eigen ambassade.
- In het Verenigd Koninkrijk en een groot deel van Europa is een religieuze nikah alleen vaak geen wettelijk huwelijk. Stellen hebben meestal een burgerlijke ceremonie nodig, of een geregistreerde religieuze ceremonie die aan de lokale regels voldoet. In Nederland en België is een huwelijk alleen rechtsgeldig als het voor de ambtenaar van de burgerlijke stand is gesloten.
- Sommige landen laten alleen inwoners trouwen, of hanteren een wachttijd na de melding van het voorgenomen huwelijk.
Gebruikelijke documenten zijn paspoorten, geboorteaktes, een bewijs van ongehuwde staat (soms een verklaring van huwelijksbevoegdheid of iets vergelijkbaars genoemd), echtscheidings- of overlijdensaktes van een eerder huwelijk, en soms een bewijs van bekering tot de islam. Documenten moeten vaak officieel vertaald en gelegaliseerd worden of een apostille krijgen. De vereisten verschillen, dus informeer bij het plaatselijke registratiekantoor en je eigen ambassade of consulaat voordat je iets vastlegt.
Erkenning van het huwelijk in je thuisland
Een huwelijk dat geldig is in het land waar het is gesloten, wordt meestal ook elders erkend, maar niet in alle gevallen automatisch, en sommige landen verlangen dat je het laat registreren bij hun consulaat of burgerlijke stand. Bewaar gewaarmerkte kopieën van de huwelijksakte, met vertalingen, op meer dan één veilige plek. Wie later een partnervisum, verblijfsvergunning of paspoorten voor de kinderen aanvraagt, bespaart zich veel moeite met een correct geregistreerd huwelijk.
Dit is algemene informatie, geen juridisch advies. Voor alles wat ongebruikelijk is, zoals een eerdere echtscheiding die in een ander land is uitgesproken of een dubbele nationaliteit, overleg je met een familierechtadvocaat die bevoegd is in het betreffende rechtsgebied.
Praktische en emotionele realiteit
Expatstellen krijgen vaak vragen waar anderen niet mee te maken hebben: in wiens land jullie uiteindelijk gaan wonen, hoe lang contracten lopen, wat er met de verblijfsstatus gebeurt als een baan eindigt en waar de kinderen naar school gaan. Bespreek dit vóór de bruiloft. Wordt een van jullie gesponsord door een werkgever, zoek dan uit wat dat betekent voor het recht van de partner om er te wonen en te werken.
Bedenk ook dat jullie in het buitenland elkaars belangrijkste steunnetwerk zijn. Spreek af hoe vaak jullie de families bezoeken, hoe jullie vakanties verdelen tussen twee stel ouders en hoe jullie omgaan met eenzaamheid of een cultuurschok. Begint de relatie terwijl jullie in verschillende landen wonen, dan kan onze gids over relaties op afstand ook helpen.
Veiligheid en fraude
Geef je paspoort nooit af aan een mogelijke partner of diens familie, onderteken nooit documenten die je niet kunt lezen en stuur nooit geld voor iemands reis-, visum- of ceremoniekosten voordat jullie getrouwd zijn. Wees voorzichtig met iemand die heel snel wil trouwen, vooral met het oog op verblijfsrechten. Spreek openbaar af, houd een vriend op de hoogte en vertrouw op je gevoel als iets overhaast aanvoelt.
Checklist voor expats
- Ontmoet mensen via moskeeën, gemeenschapsgroepen en vertrouwde persoonlijke netwerken.
- Controleer burgerlijke staat en bedoelingen via referenties.
- Betrek de families en de wali, ook op afstand.
- Controleer de lokale huwelijksregels bij het registratiekantoor en je ambassade.
- Zorg tijdig voor vertaalde, gelegaliseerde documenten.
- Laat het huwelijk registreren zodat het zowel thuis als in je woonland wordt erkend.
- Plan waar jullie op lange termijn willen wonen.